Şeker nedir ? Şekerin ilginç tarihçesi


Şubat 18, 2017

Şeker nedir ? Bizim şeker dediğimiz maddeye kimyagerler sakkaroz derler. Bu kelime Yunanca. Şakkaron; Latince sakkarum kelimelerinden gelir. Şeker nedir konusunu kimya bilimi ışığında cevaplamaya çalışalım.
Kimyagerler bizim sadece şeker dediğimiz maddeyi de ikiye ayırırlar.

Bu iki daha basit maddenin adları glikoz ve dekstras ya da fruktozdur.

Şeker nedir sorusunu cevapladıktan sonra şekerin çeşitlerine geçelim. Şekerin birçok çeşitleri vardır.

Bir yaprak, bir meyvenin özü, bir bitkinin besi suyu şekerden başka bir şey değildir. Böylece her canlıdan şeker çıkarmak mümkündür. Fakat bu şeker acı olur

Şeker kamışının tarihi

Şekerin tarihi Avrupa’da yenidir; fakat Asya için eskidir.

Şeker nedir

Şeker nedir

Kamış şekeri bu ülkenin şeker kamışı yetişen bütün güney bölgelerinde tarihin hatırlanamayan devirlerinden beri biliniyordu. Şeker kamışı bir çeşit kamıştır. Onun iliği demek olan içi özellikle şekerlidir. Bu bitki, insanların ekip biçtikleri bazı bölgelerde yabani halde yetişmekteydi. Şeker kamışı emmek İran’da, Hindistan’da ve özellikle Çukurova’da çocuklar için sevilen bir yemiş, askerler için de kuvvet ve kudret kaynağı bir besindi.

Büyük İskender, Doğu seferine çıktığı zaman Yunanlılar şeker kamışını öğrendiler. Ona Hint tuzu ya da kamış balı adını verdiler.

Bu devirlerde şeker kamışı tarımı da Çin’e kadar çoktan yayılmıştı. Halbuki ilk çağın “son devirlerinde dünyanın merkezi sayılan Roma’da şeker hâla bilinmiyordu. Tatlılar ve pastalar balla yapılıyordu. Anadolu’da Etiler zamanından beri şeker kamışı biliniyor ve ekiliyordu.

Hatta bazı bilginlere göre şeker kamışının vatanı Güney Anadolu’dur.

Ortaçağda Araplar lspanya’yı ele geçirince şeker kamışı tarımını oralara götürdüler ve böylece Avrupa şekeri tanımaya başlamış oluyordu.

Amerika keşfedilince bu ılık ve nemli toprakIı Ülkede şeker kamışının pek iyi yetişeceği düşünüldü. İlk deneme 1506’da Meksika’da yapıldı. Hemen ‘hemen aynı zamanda bugün Haiti adalarında da aynı denemeye girişildi. Her iki denemede o kadar iyi sonuçlar alındı ki, oralardan Avrupa’ya şeker ithali büyük bir gelişme göstermeye başladı.

Buna rağmen XVI. yüzyılın sonunda şeker halâ Avrupa’ için özel ve değerli bir şeydi. Ancak, eczanelerde bulunurdu.

Avrupa’da Hollanda ve İngiltere, şekeri ilk ve çok kullanan memleketler oldular.

Şeker Pancarından şeker üretimi

XVll. yüzyılda kahve, çikolata ve çay çok makbul ve aranan şeyler olmuşlardı.

1747’de Alman Margraf, ilk defa olarak pancardan şeker elde etmeyi düşündü. Bu bitki ucuzdu. Avrupa’nın her yerinde de ekilebilirdi.

Bununla beraber, Margraf’ın ilk denemeleri başarısız oldu. Başka ‘bir Alman, Ahard daha fazla başarı elde etti. 1799’da Prusya Kralı Frederik, Giyom ailk pancar şekerini sunabildi. Napoleon, A’hard’ın denemelerini tekrarlattı.

Zamanında birçok şeker fabrikası kuruldu. Fakat ondan sonra yine şeker kamışına dönüldü.

Türkiyede Şeker üretimi ne zaman başladı ?

Bizde İlk şeker fabrikası Cumhuriyet devrinde kuruldu. Eskişehir ve Alpullu’da kurulan bu fabrikalar kısa ‘bir zamanda geliştiler ve çoğaldılar.

Şeker Nasıl Elde Edilir?

Şeker kamışı temizlendikten sonra bir makine de ince ince doğranır. Doğranan pancar ‘kazanlara düşer ve orada kaynar suyla haşlanır. Pancarın kabuğu filtre vazifesini görür ve suda eriyen şekeri süzer. Böylece elde edilen  sıvı kalınca ve sarımtırak renklidir. Onu da içindeki sert maddelerden temizlemek için süzerler. Sonra bu sıvı içindeki yabancı maddelerin mayalanması için kaynatılır.

Elde edilen yeni sıvı kireç ve anhidrit karbonik ile işlem görür. Yabancı maddelerden temizlenir. Bir daha süzülür, kaynatılır. Sonunda bir santrifüj makinesiyle kristalleşen şeker toplanır. Bu birbirini izleyen işlemler sırasında sakkaroz kristalleri son kalan koyu renkli posadan ayrılır.

Şeker nedir ayrıntılarıyla öğrendik sanırım.

"Şeker nedir ? Şekerin ilginç tarihçesi" yazısı hakkında yorumlar

Görüşlerin bizim için çok önemli.