Gotik tarzı nedir ? Sanat ve Mimari


Şubat 11, 2017

Gotik Tarz

Xlll. ve XIV. yüzyıl Avrupa sanatına, Rönesans sanatçıları ve edebiyatçıları Gotik adını vermişlerdir. Rönesansçılar, bu sanatın Got lardan geldiğini sanmışlar, (aslında bu tarzın yaratıcıları Gotlar değildir) barbar ve karmaşık anlamında gotik tarz demişlerdir. Esasen, gotik tarz Avrupa sanat dehasının en şahane örneklerinden biridir.

Gotik Mimari

Gotik mimari Fransa’da Romano Lombard tarzdan esinlenerek doğmuştur. Xll. yüzyılın ilk yarısında doğan” bu mimari tarz, Normandiya’ya oradan da Almanya, lngiltere, Felemenk, İsveç, Ispanya ve İtalya’ya geçmiştir. Amiens, Reims ve Paris’teki” ünlü katedrallere girerken başlıksız; fakat hertürlü sütunların yükseldiği geniş sahınlar, dikkati çeker. Sütun başında sade görünüşlü tonozlar yer alır. Çok uzun olan yan kemerler de yumurta. biçiminde değil, sivridir. Renkli camlarla süslü pencerelerden içeri sızan güneş ışınları binanın dikliğini daha da ortaya koyar. Dışarıda, pekitme ayakları, kemer ayakları ve kemer kaburgalarının sağladığı bir zarafet ve incelik göze çarpar. Bu anıtlar insana uzunluk ve hafiflik hissi verir. Mimarlar, bu katedralleri yaparken yerçekimi kanununun dışında kalmış gibidirler. Aslında gotik mimarî çok ince hesaplar sonucunda elde edilmiş ölçülere dayanır. Kuvvetlerin dinamizmi prensibi ilk defa olarak bu mimaride uygulanmıştır. Bu prensibe göre ağırlık toprağa değil de gökyüzüne doğru yönelir. Roman tarzında, duvarlar desteklere dayanırdı. Gotik tarzda ise bu destekler bütün binanın kurulduğu iskeleti’ meydana getirir. Duvarlar, gitgide incelerek,’geniş pencerelere yer verir. Dışarıda ve içeride, destek ve kubbelerin sayısı çoğalır. İlk gotik tarzında yapılan kiliselerde, yegane süsü binanın iskeleti meydana getirir.

Xlll. yüzyılda gotik mimari zenginleşir, süs unsurları artar. kiliselerin ön kısmı büyük çan kuleleri, pencereler, destekler, ateş taşları ve ufak külöhlarla süslenir. Bu süslü katedraller, (Reims, Amiens katedralleri gibi) yakın gotiği temsil ederler. Yakın gotiğe aynı zamanda ışıldayan gotik adı verilir.

İtalyan tarzı Gotik

Gotik tarz İtalya‘ya, din adamları tarafından getirilmiştir. Rahipler Fransa’da gelişmiş olan’ bu mimari tarzını yeni yaptırdıkları bazı kiliselerde uygulamışlardır. “Bu ilk yapılar roman ve medieval tarzının karışımıdır.
Gotik tarzın İtalya ‘ya girişi, Italyan sanatçılarının roman ye klasik tarzını sevmeleri yüzünden güç olmuştur. İtalyan gotiğindeki yapı prensipleri harfi harfine bir katedralde uygulanmamıştır. italyan mimarlar, özellikle yapıların dikliği prensibi üstünde fazla durmamışlardır. Demet biçimindeki destekler yerine, roman tarzından kalma daha sade destekler kullanmışlardır; binanın yüzüne yüksek çanlar koymaktan da kaçınmışlar, çok ağır olmaması için de yan duvarları daha ince yaparak, ufak pencerelerle süslemişlerdir.

İtalya’daki gotik sanatının en iyi örneği Saint Antoine Vercelli’dir. Bu kilise, tonozların yapı tarzı ve binanın ön kısmındaki kubbelerin yerleştirilmesi bakımından, gotik mimari tarzında yapılmıştır. Fakat bu binada roman tarzı binaların malzemesi olan kireç kullanılmıştır. Binanın yüzü de basit bir kubbeden esinlenerek yapılmış gibidir.

1228 yılında başlanmış olan Saint François d’Assise kilisesi yapı bakımından roman mimari tarzının etkisi altındadır. Fakat demet şeklindeki direkler ve ojiv şeklindeki yaylar da gotik tarzının bellibaşlı özellikleridir.

Gotik mimari tarzının en önemli örneği Floransa’daki Santa Maria Novelle kilisesidir. Bu kilisenin yapımına Fra Sisto ve Fra Ristoro adlı mimarlar başlamışlardır. Binanın ön kısmı ancak XV. yüzyılda Leon-Baptiste Alberti tarafından, Rönesans etkisi altında tamamlanmıştır.

Din adamlarının dışında, laikler tarafından yapılan gotik tarzdaki italyan kiliselerinin en ünlüsü Floransa’daki Santa Maria del Fiore’dir. ‘Bu kilisenin içi, italyan gotik tarzının özelliklerine göre yapılmıştır. Kilisenin içi iki sıra sütunla, ortadaki yüksek, yanlardakiler daha alçak olan üç bölüme ayrılmıştır. Dikdörtgen biçiminde geniş bir salon şeklindedir. Çan kulesinin alt kısmında oymalı pencereler ve köşeli dayanma ayaklarına rağmen, mermer süsler yüzünden genel görünüş olarak roman mimarı tarzının hakim olduğu fark edilir.

Klasik sanat devresinde, sivil mimari Cle gelişmiştir. En ünlü anıtlar arasında Piacenza bucağı sarayı, Floransa’daki Vecchio sarayı, Venedik’teki dükler sarayı sayılabilir. İtalyan gotiğinin en ünlü mimarları Nicçias ve Jean Pisano‘dur. Nicolas Pisano,’ Toskana“ da klasik mimarî tarzından esinlenmiştir. İlk ünlü sanat ortaya atmıştır.

Gotik Sanatı

Jean Pisano kimdir ?

Jean Pisano, İtalyan gotik heykeltıraşçılığın gerçek yaratıcısıdır. Konusunu. babası gibi klasik bir duruluk içinde değil de dramatik bir güçle işler. Ünlü eserleri Piza mezarlığında muhafaza edilen «Meryem ve Çocuğu», Pistoia’da bulunan St. Andre Vaiz Kürsüsü’dür. Giotto, XlV. yüzyılda İtalya’da gelişen resim sanatında önem kazanmış bir ressamdır. ltalyan törelerine bağlı kalarak yepyeni bir sanat ortaya atmıştır. Bizanslıların resimlerinde önemli şahıs daima ortada yer alır.

Giotto, bu sabit fikirleri bir yana bırakmış ve eski modellerden yararlanmaksızın yepyeni bir tür ortaya atmıştır. Giotto için resim hayatı, insanların yaşadığı ve acı çektiği gerçeği anlamak için bir vasıtadır; Giotto’ nun resminde birkaç değişik evre göze çarpar: İlk evrede karşıt ve canlı renkler, iri insanlar yer alır. İkincisinde insanlar bu kesin görünüşlerini kaybederler, renkler’ hafifler; üçüncü evredeyse, insanlar ve manzaralar arasında, adeta Rönesansı hatırlatan bir ahenk görülür.

Simon Martini ise, tersine gotik sanatın tipik bir temsilcisidir Tablolarında özellikle, pozların zarafetine, hatların inceliğine ve renk seçimine önem verir. Gotik sanatın diğer iki önemli ressamı da Pierre ve Ambroise Lorenzetti’dir ‘

Gotik tarzı nedir ? Sanat ve Mimari haberine benzer haberler :

"Gotik tarzı nedir ? Sanat ve Mimari" yazısı hakkında yorumlar

Görüşlerin bizim için çok önemli.